Molens in Altoaragón - harinero, central eléctrica

Fosado


De molen van Fosado ligt in een bocht van de Río Lanata en is gemakkelijk terug te vinden. Neem de weg van L'Ainsa naar Campo en laat de wagen op het kruispunt naar Fosado. De molen is vlakbij.

Alle foto's: 21.XII.1998

 
Het hoogste deel van het gebouw bevat de graanmolen. Er achter zie je nog net de resten van de centrale. Je komt binnen langs het laag uitstekend gedeelte.

Beneden werd gewerkt. Men leefde waarschijnlijk boven. De cárcavo zit onder het laagste venster.


De werkplaats is een grote warboel. We
herkennen er de tolva (woordjes herhaald?)
en de guardapolvo rond de stenen.
Het dak is ingestort. Gelukkig kon de bovenverdieping het extra gewicht aan, maar het zal hoe dan ook niet blijven duren. Er komen nu al stukken van de zoldering los.
 
De waterwerken van Fosados' molen zijn bijzonder interessant. De balsa (reservoir) werd niet gevoed door de Río Lanata, maar door een small beekje achter de molen. De balsa (ong. 15m lang) heeft aarden wanden. De bakstenen muren die naar de saetín (inlaat) voeren zijn 4 tot 5 m hoog en zorgvuldig gemetst. De saetín was verborgen onder een dikke laag slib.
Toegang tot de motor

het reservoir (balsa) cárcavo met twee rodetes

De cárcavo is zeer diep.
Het dak is stevig en vertoont goed metselwerk
dicht bij de uitgang. We waren verrast er twee
rodetes
te vinden in één grote holte.
Andere molens met meer stenen hebben altijd
één wiel per cárcavo. (voorbeelden: Gabardilla,
Palo en Alquezar - op het eerste gezicht niet.)
Twee wielen, dus ook twee botanas met
tajadera
(inlaatpijpen met klep) en links
blinkt een staaf voor de levador.

Merk op dat de aandrijfwielen hun omwen-
telingen in tegengestelde richtingen maakten.
(Dit is vaak zo bij omwentelingen, leert ons
de geschiedenis.)

 
De energiecentrale is muy ruinoso. We zijn er niet in geslaagd om er langs een normale weg in te komen. De centrale heeft een aparte waterafvoer en hierlangs zijn we naar binnen gekropen. Zo hebben we de cárcavo (ingestort gewelf) en de machinekamer kunnen bereiken. Alles was ontmanteld: er bleven alleen nog enkele buizen over.