Molens in Altoaragón

Naval

Naval is bekend voor zijn aardewerk. Op de hoofdweg tussen L'Ainsa en Barbastro rechtsaf in Abizanda waar Naval aangeduid staat. Kies bij Naval de linker weg (het dorp niet inrijden) en parkeer de wagen in de eerste bocht waar een smal weggetje naar de eveneens befaamde Salinas leidt. Wandel omlaag, steek de rivier over (één stap volstaat) en volg het pad naar rechts (stroomafwaarts). Je passeert de Salinas aan de andere kant van het water, bereikt enkele hogere bomen en eindigt in de bedding van de rivier. Van hieruit is de dam slechts enkele stappen stroomaf (links). Kruis de rivier opnieuw en volg de aardeweg langs de rivier (eerst stijgend en dan zachtjes weer omlaag) tot je weer aan het water komt. Aan de andere kant van de Río Llastre ligt de molen.

Foto's: 16.VIII.2002


Molen in de vallei van de Río Llastre		Molen van opzij met beide balsas

De molen is een leeg karkas. Alleen de buitenmuren houden zich nog met moeite overeind. Het was onmogelijk om er binnen te dringen. Ik heb het geprobeerd maar moest het uit pure ellende en onder de schrammen opgeven.

Het gebouw mag dan wel leeg zijn, buiten blijft er nog heel wat te ontdekken. De molen heeft twee water reservoirs. Het onderste reservoir (gele pijl) uit metselwerk, rotsen en aarde is wellicht het oudste. Het bovenste bekken (rode pijl) is veel kleiner en uit beton gegoten.

De balsas liggen gelijk met de tweede verdieping hoog boven de rivier. Het is mogelijk om de wand op te klimmen. Er is een deur die zicht geeft op de puinhoop binnenin.

De dichte struikopslag bemoeilijkt de exploratie van het meer. Ontdek het aanvoerkanaal naar het bovenste reservoir (cyaan), de bovendelen van de molen (magenta) en de saetín (geel) waar het water naar beneden viel op de wielen in de cárcavo veel lager.

De dam waar het water werd opgevangen, is heel goed bewaard. Hier vertrekt een lang kanaal. Het volgt de contouren van de wand en er is optimaal gebruik gemaakt van de plaatselijke situatie. Sommige stukken zijn een open kanaal. Op andere plaatsen loopt het water in een buis.

Leeg skelet


Bovenste kanaal met balsa van onderste balsa		Onderste balsa met bovenste ingangsdeur.

Aannemend dat de Río Llastre zelden of nooit veel water voert, zal het kleine bovenste reservoir wellicht zelden lang nuttig geweest zijn.

Het onderste meer is veel groter en kon de molen langer aan een stuk aandrijven. Het moet echter vrij lang geduurd hebben om het reservoir nadien weer te vullen.


Azud waar het aanvoerkanaal begint.		Sommige delen van het kanaal zijn een buis.


		Inleiding Leer hoe een molen werkt Bezoek de molens Litteratuur en web-links © en e-mail:
	Path: Home / Altoaragón: oude watermolens