Arrés
Foto's: 17.VIII.2003
| English | |
||||
|
Molens in Altoaragón - central eléctrica
Arrés |
||||
| Arrés is eenvoudig te vinden vanuit Jaca. Neem de hoofdweg naar Pamplona. Ongeveer 20 km verder draait de weg naar rechts over de brug van Puente La Reina de Sta Cilia de Jaca. Niet volgen, maar rechtdoor naar Huesca. Bijna direct hierna is Arrés aangeduid. Volg de smalle weg tot je na ongeveer 3 km een groepje bomen ziet niet te ver weg aan je rechter zijde.
Het is vóór je aan de hoevegebouwen en de bocht naar het dorp komt.
De molen is eigenlijk dubbel : een harinero, muy ruinoso, en een krachtcentrale met flink wat interessante spullen. De molen krijgt zijn water uit de Río Aragón.
Foto's: 17.VIII.2003 |
|||||
| waterwerken | harinero | central eléctrica |
 |
 |
|
| Krachtcentrale met dichtgegroeid reservoir (1) | De dynamo met controlepaneel en schakelkamer (2) |
| De electriciteitscentrale is het best bewaarde deel van de site. het is het kleine gebouwtje dat tegen de molen aan leunt. Je komt er binnen langs een deur naast de molenstoel. De central eléctrica bestaat uit twee ruimten. Vanuit de harinero kom je eerst in de machinekamer met de turbine (foto 5) | De volgende kamer
is de eigenlijke centrale met een dynamo, een paneel met verschillende meters
en een kleine ruimte als schakelkamer. De turbine werd ook van hieruit
bestuurd (foto 10).
De alternator is een Zweeds product en draagt twee labels. |
 |
 |
|
| (3) | (4) |
| Het eerste etiket zegt: | Dit zijn de kenmerken van de alternator: | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ASEA betekent Allmänna Svenska Elektrifiska Aktiebolaget. De Spaanse vestiging van de firma werd opgericht in 1914. |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |
 |
 |
||
| Alternator met turbine kamer achteraan (5) |
Controlepaneel (6) | Achterkant van het paneel (7) |
| Het Zweedse ASEA werd
op het einde van de 19de eeuw opgericht om de generatoren van Jonas Wenström's te verkopen. Het ging om een drie fasen wisselstroom (AC) apparaat dat een gevoelige
verbetering was ten opzichte van de toenmalige systemen. Wenström's
ontwerp was een alles-in-één constructie van motor, generator en
transformator en bovendien was wisselstroom ook nog gemakkelijker te vervoeren dan de vroegere gelijkstroom (DC).
Onze kaarten (ed. 1952) tonen leidingen vanaf de Molino de Arrés naar het dorp Arrés en dan verder naar Bailo, Arbués en Alastuey. Dat is niet min. |
Het regelpaneel draagt
verschillende meters, schakelaars en veiligheden in het bovenste deel
en een regelwieltje onderaan. Op dat wieltje leren we dat links draaien
Raise betekent en rechts Lower (Let op het Engels. In Spanje!) Dit bescheiden wiel zit op een flinke regelaar aan de achterzijde van het bord.
Die regelaar telt veel dubbele contactpunten en loopt van on
naar off. In het midden van de voorkant hang een klein zwart plaatje met Talleres Electro Mecanicos Zaragoza |
 |
 |
|
| (8) | (9) |
Een turbine (foto 8) zorgt voor
de aandrijving. De schoepen zijn zichtbaar op foto 9. Vergelijk deze turbine eens
met die van bijv. Nocito, Gistain of Acumuer.
Een riem liep over het grote drijfwiel op de as van de turbine (Zie ook foto 5). De turbine werd bestuurd door een staaf die geregeld werd
door aan een wiel te draaien. De stand werd weergegeven op
een schaal zonder onderverdeling (foto 10).
De tekst zegt simpelwegConstructor de maquinas |
Op de turbine zelf vinden we nog twee plaatjes. De kleine zwarte leest José AmorosDe iets grotere vaalrode zegt Talleres Martin |
 |
 |
|
| Regelaar van de turbine (10) | Voltmeter (11) |
| waterwerken | harinero | central eléctrica |
|
Inleiding Leer hoe een molen werkt Bezoek de molens; catalogus Litteratuur en web-links © en e-mail: |
||
| Volgende halte op het electriciteits pad
|