Fiscal

Fiscalligt in de buurt van het National Park van Ordesa. Vind Fiscal op de hoofdweg tussen L'Ainsa en Broto – Torla. Vanaf de hoofdweg over de brug naar het dorp lopen. De molen ligt aan de overkant net om de hoek links. Het openlucht museum met de batán van Lacort ligt aan de overkant rechts. De molen kreeg zijn water van de Río Ara.

De eerste keer toen we bij de watermolen waren, was alles op slot maar regen en wind hadden vrij spel door de gebroken ruiten. Sindsdien is er onderhoud gebeurd en het gebouw is nu 's zomers open als informatiecentrum voor touristen.

Foto's: 26.xii.2001, 22.viii.2006

(1) De kelder in 2001.

In 2001 konden we de molen niet in, maar er was een opening, net groot genoeg voor onze lens, waardoor we toch een overzicht kregen op de oude generatorkamer (1). Sindsdien is er veel veranderd, maar de hoek met de apparatuur werd ongemoeid gelaten —op wat bedrading na en de generator die opzij uit de weg gedraaid is (2). Ik kon geen enkele van de plaatjes ontcijferen, maar gezien het kleine formaat zal het vermogen ook wel beperkt geweest zijn (zie ook Centenera).

(2) De kelder in 2006.

Een huishouden had maar één, of twee (maximum drie) lampen. Eén lamp hing in de keuken, annex stal, en de andere in de woon-, annex slaapkamers. Het eerste peertje werd half gedimd als men het tweede aanschakelde! (Lees ook Baselga Abril, p358.)

De turbine zit verborgen in de muur rechts (2). De voorkant draagt de naam van één van de belangrijkste firma's in de geschiedenis van molens in Aragón: Averly S.A. Zaragoza. Averly werd in 1855 opgericht door een Franse burgerlijk ingenieur uit Lyon.

Een andere, veel grotere, turbine van hetzelfde merk kan men zien in La Puebla de Roda.