Broto
De molen tapt water uit de Río Ara.
Illustraties: 1.III.2007
| English | |
||||
|
Watermolens in Altoaragón - central eléctrica
Broto |
||||
| Broto ligt
in de buurt van Torla en het Ordesa Nationaal Park. Je vindt de molen aan de noordelijke
dorpsrand vlak bij de kerk.
De molen tapt water uit de Río Ara. Illustraties: 1.III.2007 |
|||||
| waterwerken | energiecentrale | graanmolen |
 |
 |
|
| Energiecentrale (links, lager deel) met harinero | (12) Central eléctrica met afloop (rechts) |
| Toen ik dit deel van de molen betrad, was ik onder de indruk. Ik ben kleinere installaties gewoon. Nochtans, volgens het International Energy Agency is dit nog steeds een micro hydroelectric station met een vermogen van niet meer dan 100 KW. | De electriciteitscentrale is tegen de graanmolen gebouwd aan de kant van de rivier. De vloer is verlaagd om de turbines zo diep mogelijk onder het aanvoerkanaal te kunnen plaatsen. De vloer ligt gelijk met de bodem van de cárcavo onder de harinero. |
 |
 |
|
| (13) Plaatsing van turbines en generatoren | (14) Buitenmuur met regelpaneel |
De binnenmuur van de centrale is
ingenomen door een symmetrische configuratie van turbines en dynamo's (13).
Van de deur af kijken we naar
|
In de buitenmuur (14) zien we twee grote vensters.
Ertegen, centraal geplaatst, staat een metalen rek met twee stenen platen er op gemonteerd. Ze dragen een dubbel stel meters en schakelaars (22).
Er waren ook twee kleine regelwielen (één ervan is verdwenen) met
de aanduidingen Mas (Meer, links draaiend)
en Menos (Minder).
In Arrés hebben we vroeger eenzelfde wiel gevonden, maar dan met Engelse aanduidingen. Je kan er ook het verborgen deel van de contraptie bekijken. |
 |
 |
|
| (15) Turbine links | (16) Regelconsole met turbine rechts |
 |
De turbines zijn
Francis turbines. Dit type is heel algemeen in hydro-electrische centrales.
Het water komt binnen langs de buitenste spiraalbuis. Schoepjes sturen
het water dan over de schoepen van de rotor naar het midden van de turbine.
De vlpeistof loopt daarna weg door de neerwaartse buis.
Door de stand van de schoepjes te wijzigen, kan men de werking van de turbine aanpassen volgens de waterstroom. De staven om de schoepjes te bewegen vanaf de regelconsole zijn zichtbaar in foto's 16 & 15. Op de installatie hangen verschillende plaatjes (17) met informatie over het systeem en de leveranciers. |
|
| (17) Turbine, dynamo en exciter |
 |
 |
|
| (18) Plaatje a - exciter | (19) Plaatje b - dynamo |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Electra Molins werd opgericht
in 1948. De firma is nog steeds actief in een verwant gebied: dieselgeneratoren.
Siemens Schukert is geboren in het begin van de twintigste eeuw. Siemens & Halske - actief sedert het midden van de jaren 1800 - nam dan Schuckert & Co - ontstaan in de jaren 1870 - over en versmolt hun sterkstroom activiteiten. |
De Zweedse vertegenwoordiger voor
Schuckert & Co was Luth & Roséns Elektriska Ab uit Stockholm (20).
Een andere Zweedse firma is aanwezig in de molen van Arrés.
Het gaat om ASEA, opgericht in de jaren 1880!
Het valt me op dat alle tekst in het Frans is en dat het juiste merk en type smeerolie heel belangrijk gevonden werd (20, 21). Type 'B' is een zware smeerolie. (Bekijk enkele oude reclames voor MobilOil in Frankrijk.) |
 |
 |
|
| (20) Plaatje c - wielkast | (21) Plaatje d - wielkast |
|
Plaatje 'e' zegt
|
||||||||||||||||||||||||
 |
 |
|
| (22) Regelpaneel met schakelaars en meters | (23) Wijzers voor spanning, stroom & vermogen |
| Schalen van de meters:
+ Spanning: 50 - 300 Volt + Stroom: 40 - 200 Ampère + Vermogen: -100 - +100 KW |
 |
 |
|
| (24) Detail van exciter | (25) Detail van dynamo |
| waterwerken | energiecentrale | graanmolen |
|
Inleiding Leer hoe een molen werkt Bezoek de molens; catalogus Litteratuur; weblinks © en e-mail: |
||
| Volgende halte op het electriciteitspad
|